Ebang ke polokelo ea matla ea linako tsa selemo kapa tšepiso e kholo ea lifofane tse se nang mosi, haedrojene e 'nile ea bonoa e le tsela ea bohlokoa ea theknoloji ea ho se nke lehlakore ha khabone. Ka nako e ts'oanang, haedrojene e se e ntse e le thepa ea bohlokoa bakeng sa indasteri ea lik'hemik'hale, eo hajoale e leng mosebelisi e moholo oa haedrojene Jeremane. Ka 2021, lifeme tsa lik'hemik'hale tsa Jeremane li sebelisitse lithane tse limilione tse 1.1 tsa haedrojene, e leng se lekanang le lihora tse 37 tsa matla a terawatt le hoo e ka bang karolo ea bobeli ho tse tharo ea haedrojene e sebelisoang Jeremane.
Ho ea ka phuputso e entsoeng ke Sehlopha sa Mosebetsi sa Hydrogen sa Jeremane, tlhoko ea haedrojene indastering ea lik'hemik'hale e ka nyolohela ho feta 220 TWH pele sepheo se thehiloeng sa ho se nke lehlakore ha khabone se finyelloa ka 2045. Sehlopha sa lipatlisiso, se entsoeng ka litsebi tse tsoang Mokhatlong oa Boenjiniere ba Lik'hemik'hale le Biotechnology (DECHEMA) le National Academy of Science and Engineering (acatech), se ne se filoe mosebetsi oa ho rala 'mapa oa tsela bakeng sa ho aha moruo oa haedrojene e le hore batšoantšisi ba khoebo, ba tsamaiso le ba lipolotiki ba ka utloisisa hammoho menyetla ea bokamoso ea moruo oa haedrojene le mehato e hlokahalang ho e theha. Morero o fumane thuso ea €4.25 milione ho tsoa tekanyetsong ea Lefapha la Thuto le Lipatlisiso la Jeremane le Lefapha la Litaba tsa Moruo le Ketso ea Tlelaemete la Jeremane. E 'ngoe ea libaka tse koahetsoeng ke projeke ke indasteri ea lik'hemik'hale (ntle le libaka tsa ho hloekisa), e ntšang lithane tse ka bang 112 tsa carbon dioxide e lekanang ka selemo. Seo se etsa hoo e ka bang 15% ea likhase tsohle tsa Jeremane, leha lefapha lena le etsa hoo e ka bang 7% feela ea tšebeliso eohle ea matla.
Ho se lumellane ho bonahalang pakeng tsa tšebeliso ea matla le mesi e tsoang lekaleng la lik'hemik'hale ho bakoa ke tšebeliso ea indasteri ea mafura a khale e le thepa ea motheo. Indasteri ea lik'hemik'hale ha e sebelise mashala, oli le khase ea tlhaho feela e le mehloli ea matla, empa hape e arola mehloli ena e le li-feedstock ho ba likarolo, haholo-holo khabone le haedrojene, e le hore li ka kopanngoa hape ho hlahisa lihlahisoa tsa lik'hemik'hale. Ena ke tsela eo indasteri e hlahisang thepa ea motheo e kang ammonia le methanol, tseo ka mor'a moo li sebetsoang hape ho ba polasetiki le li-resin tsa maiketsetso, manyolo le lipente, lihlahisoa tsa bohloeki ba motho ka mong, lihloekisi le meriana. Lihlahisoa tsena kaofela li na le mafura a khale, 'me tse ling li bile li entsoe ka mafura a khale ka ho feletseng, 'me ho chesa kapa ho ja likhase tse futhumatsang lefatše ho etsa halofo ea mesi e tsoang indastering, ha halofo e 'ngoe e tsoa ts'ebetsong ea phetoho.
Haedrojene e tala ke senotlolo sa indasteri ea lik'hemik'hale e tsitsitseng
Ka hona, leha matla a indasteri ea lik'hemik'hale a ne a tsoa mehloling e tsitsitseng ka botlalo, a ne a tla fokotsa likhase tse hlahisoang ke lik'hemik'hale ka halofo feela. Indasteri ea lik'hemik'hale e ne e ka fokotsa likhase tse hlahisoang ke lik'hemik'hale ka halofo ho feta ka ho fetola ho tloha haedrojene ea mesaletsa ea khale (e putsoa) ho ea haedrojene e tsitsitseng (e tala). Ho fihlela joale, haedrojene e hlahisitsoe hoo e ka bang feela ho tsoa mafura a mesaletsa ea khale. Jeremane, e fumanang hoo e ka bang 5% ea haedrojene ea eona mehloling e nchafatsoang, ke moetapele oa machaba. Ka 2045/2050, tlhoko ea haedrojene ea Jeremane e tla eketseha ka makhetlo a fetang a tšeletseng ho ea ho feta 220 TWH. Tlhoko e phahameng e ka ba holimo ho 283 TWH, e lekanang le tšebeliso ea hona joale ka makhetlo a 7.5.
Nako ea poso: Tshitwe-26-2023




